محمدحسين ناصر الشريعه
304
تاريخ قم ( فارسى )
الاثنين ، كتاب الثلثة ، كتاب الاربعه ، كتاب الخمسه ، كتاب السته ، كتاب السبعه ، كتاب الثمانيه ، كتاب العشرة ، فصاعدا ، كتاب العشرين فصاعدا ، كتاب الثلثين فصاعدا ، كتاب الاربعين فصاعدا ، كتاب قرب الاسناد ، كتاب تفسير اسماء اللّه و ما يدعى به . از ابو العباس بن نوح نقل كرده كه آن كتابى است نيكو و متين و كثير الغرائب و در تعليقه وحيد بهبهانى ، بودن او را از مشايخ اجازه و روايت كردن اجله از وى و كبير المنزله بودن او در قم و مدح او را به كثرت علم و فضل ، از قرائن وثاقت او گرفته و در مشتركات بدون تأمل ، وى را از ثقات شمرده است . محمد بن جمهور قمى ، ( العمّى خ ل ) حال وى درست معلوم نيست . محمد بن حسن بن ابى خالد قمى اشعرى ، از اصحاب حضرت رضا عليه السّلام است - در تعليقه مىگويد از اخبار ظاهر مىشود كه او وصى سعد بن سعد بوده ، و آن دليل معتمد و موثق بودن و نيكى حال اوست و ظهور در عدالت او دارد . محمد بن حسن بن احمد بن وليد قمى ، شيخ نجاشى و علامه گفتهاند : كنيت وى ابو جعفر و او شيخ قميين و فقيه و مقدم و سرشناس ايشان است ، و از بعضى نقل كردهاند كه اصل وى از قم نبوده و در آنجا فرود آمده است ، پس از آن به تكرار كلمه توثيق ، در وثاقت وى مبالغه كردهاند ، و گفتهاند كه او از اعيان و حديث او سبب سكون و اطمينان است ، و هم جليل القدر و عظيم المنزله است و در معرفت رجال محل وثوق است . نجاشى گفته او را كتابها است ، از جمله كتاب تفسير القرآن ، و كتاب الجامع ، و گفته است كه وفات او در سنهء 343 بوده ، و در مشتركات نيز او را به وثاقت محققه وصف كرده ، و شيخ نيز او را به جلالت قدر و بصيرت در فقه و وثاقت ستوده است . محمد بن حسن بن بندار قمى ، در تعليقه مىگويد : شيخ كشى بر كلام وى ، بلكه بر آنچه از خط او يافت شود اعتماد دارد . پس از آن گفته است كه ظاهرا صاحب ترجمه همان محمد بن حسن قمى است كه پس از اين شرححال او نوشته مىشود . محمد بن حسن بن جمهور عمّى ( العمّى خ ل ) بصرى ، او را كتبى است كه از جمله كتاب ملاحم ، كتاب واحده ، و كتاب صاحب الزمان است ، و هم رسالهء مذهبه از رضا عليه السّلام ، و كتاب وقت خروج قائم عليه السّلام از اوست ! و دور نيست كه او با محمد بن جمهور نامبرده يكى باشد .